Een groep Nederlandse waterexperts lanceert deze week een nieuwe methode voor bedrijven om hun watervoetafdruk te verkleinen. Dat gebeurt op de VN-waterconferentie in New York, die deze week voor het eerst sinds 46 jaar wordt gehouden.
Bedrijven die hun watervoetafdruk willen compenseren krijgen met een nieuw project, Water Footprint Compensation gedoopt, een betrouwbare rekenmethode aangereikt om hun waterconsumptie in kaart te brengen. Dat zegt Jaap Feil, mededirecteur van het bedrijf Water Footprint Implementation. Om zijn watervoetafdruk te kunnen compenseren moet een bedrijf zijn watergebruik eerst zoveel mogelijk vermijden, verminderen en afvalwater hergebruiken.
“Wat dan nog overblijft, is ‘onvermijdelijk watergebruik’ dat ze kunnen compenseren met een project dat zich in hetzelfde gebiedbevindt. Op die manier wordt de waterbalans in het gebied hersteld”, aldus Feil. De compensatie-eenheid is niet geld maar liters water. Een bedrijf met een ‘onvermijdelijk watergebruik’ van 1 miljoen liter per jaar, kan met een of meerdere projecten de negatieve gevolgen tegengaan.
Kop koffie slokt 140 liter water op
De watervoetafdruk is een rond de eeuwwisseling ontwikkelde gedachte van wijlen hoogleraar Arjen Hoekstra, hoogleraar watermanagement aan de Universiteit Twente. Hoekstra stelde dat veel producten een ‘onzichtbaar watergebruik’ hebben. Bekende voorbeelden: een T-shirt kost 2700 liter water wegens waterslorpende katoenteelt.
Maar ook: een runderbiefstuk van 3 ons vergt ruim 5000 liter water door het voedsel van de koe, en een kop koffie slokt 140 liter water op vanwege de teelt van koffiebonen. Het was indertijd een aardige manier om mensen bewust maken van de verborgen watervoetafdruk, maar nu is het de hoogste tijd om er bedrijven mee te laten werken, aldus Feil.
Op een nieuw digitaal platform kunnen bedrijven over de hele wereld hun ‘onvermijdelijk watergebruik’ aanbieden en een bijpassend compensatieproject adopteren. Een textielfabrikant in Pakistan zou dan bijvoorbeeld een waterbesparend landbouwproject binnen een verdroogd gebied kunnen stimuleren. Een koffieproducent kan zich verbinden aan een opslagmethode van regenwater in de bodem.
De waarde van water
De watervoetafdrukcompensatie zal bedrijven dwingen om niet alleen in het eigen productieproces, maar in de hele keten inzichtelijk te maken waar de meeste waterconsumptie plaatsvindt, reageert Lennart Silvis, directeur industrieel water van adviesbureau RoyalHaskoningDHV.
“Een kledingfabrikant weet wel hoeveel liter water een spijkerbroek vraagt, maar hij weet vaak niet waar de katoen vandaan komt”, zegt Silvis. “En een fruitimporteur kan vruchten uit gebieden met een watertekort mijden of elders helpen om boeren te laten overschakelen op nachtelijke druppelirrigatie”, zegt Silvis, die niet bij het project is betrokken maar de plannen wel kent, en gelooft dat die gaan helpen.
Waterexperts zouden straks met deze methode bedrijven kunnen helpen om compensatieprojecten te realiseren. “Met de watervoetafdrukcompensatie kunnen bedrijven en bewoners zich ook meer bewust worden van de waarde van water in deze tijd van klimaatverandering en bevolkingsgroei”, aldus Silvis.
Op zoek naar early adopters
Dat kan ook in Nederland. Veel mensen keken op toen waterbedrijf Vitens al vroeg in het extreem droge 2022 verschillende bedrijven een drinkwatervergunning weigerde. Vitens eiste eerst een plan van de bedrijven, hoe water te besparen en hergebruiken. Het ministerie van infrastructuur en waterstaat kondigde eind vorig jaar aan dat bedrijven (en huishoudens) 20 procent water moeten besparen.
Het idee van de watervoetafdrukcompensatie komt in een periode dat de druk op de watervoorraad wereldwijd nog altijd toeneemt. Op veel plaatsen is sprake van grote waterconsumptie en vervuiling. De rekenmethode voor het op te richten platform bestaat ook uit een monitoringmethode die blue-washing – fraaie woorden, maar weinig daden – van bedrijven moet voorkomen.
Het doel is ambitieus. De organisatie streeft naar honderd projecten in 2024 en tienduizend projecten in 2030. De initiatiefnemers hopen vooral de waterslorpers aan te spreken onder industriële bedrijven, voedselproducenten, textielfabrikanten en in de ICT-branche. “We willen deze week early adopters vinden”, zegt Feil.
Op 24 maart vindt de ondertekening van de watervoetafdrukcompensatie plaats voor de VN-actieagenda.